جایگاه صدرالمتألهین در فلسفه و الهیات
فلسفه / الهیات

چون در آستانه اول خرداديم و اول خرداد هم مناسبت است با روز بزرگداشت حکيم الهي و صمداني مرحوم صدر المتألهين(رضوان الله تعالي عليه) با مشورتي که با جناب آقاي نائيجي داشتيم گفتيم که از اين حکيم نام ببريم و خدمات ارزشمند ايشان را در جامعه علمي خودمان بيان بکنيم.
همه حکما در باب اصل حکمت که نظام انديشه‎اي هستي‎شناسي است خدمات ارزشمندي را داشتند اما در بين همه حکما و حتي همه عرفا آنکه در حوزه الهيات با يک فهم فقيهانه و عميق وارد شده و مباحث الهياتي را در اوج فهمش که تاکنون بشر به او رسيده است البته در پرتو وحي و الهامات الهي، اين حکيم است يعني در اين هر سه حوزه. 
سه عرصه ممتاز حکمت متعالیه
يک حوزه فلسفه دو: حوزه الهيات. سه: حوزه نسبت فلسفه با الهيات. خيلي‎ها فيلسوف‎اند اما از اينکه بتوانند و جسارت اين معنا را داشته باشند که فلسفه را به حوزه الهيات راه بدهند شهامت کمتري دارند اما اين بزرگمرد با تمام قطعيت در فلسفه حضور پيدا کرد و حداکثر بهره‎اي را مي‎شود از منابع اعم از منابع وحياني به معناي اينکه مستقيماً از وحي گرفته باشد يا منابع عقلي که با کاوش‎هاي عميق بدان رسيده باشد کمتر کسي به عظمت صدر المتألهين بوده است به نشان آثارش کتاب‎هايش تحقيقاتش و همچنين حضور در الهيات. واقعاً حضور در الهيات به معناي اينکه با جهان ماوراء طبيعت به اين حد مأنوس باشد ارتباط داشته باشد با آنجا سخن بگويد از آنها سخن در آورد و بيان بکند اين خيلي کار عظيمي بود که صدر المتألهين(رضوان الله عليه) انجام داد.
بنابراين هم در حوزه فلسفه و هم در حوزه الهيات و هم نسبت بين فلسفه و الهيات کسي به اندازه اين بزرگ‎حکيم کار نکرد. حالا خيلي اجمال ما چون الحمدلله در جمع خواصيم در جمع محققين و متفقهين در دين هستيم خيلي عبوري رد بشوم و اين مسائل را تذکر بدهم.

نشست علمی «رابطه و نسبت فلسفه و الهیات» با سخنرانی استاد مرتضی جوادی آملی
​​​​​​​تاریخ 1405/02/31