پایگاه اطلاع‌رسانی اسراء: حضرت آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در ابتدای جلسه درس فقه امروز خود، با اشاره به فرارسیدن ایام فاطمیه، بر ضرورت تبیین ابعاد علمی، معنوی و مقام والای حضرت صدیقه کبری(سلام‌الله‌علیها) تأکید کردند و اظهار داشتند: عظمت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) را نباید تنها در مظلومیت، ماجرای هجوم به خانه ایشان و مسئله فدک جست‌وجو کرد، بلکه باید مقام علمی و معنوی آن حضرت را از طریق روایات و خطبه‌های نورانی ایشان شناخت.

آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی با اشاره به روایتی درباره نحوه رفتار پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) با حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بیان داشتند: در روایات آمده است که وقتی امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) وارد می‌شدند، پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) به احترام ایشان برمی‌خاستند، اما درباره حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) تعبیر دیگری وجود دارد؛ «قامَ إِلَیها»؛ یعنی پیامبر از جای خود برمی‌خاستند و به استقبال ایشان می‌رفتند. این تعبیر با «قامَ لَها» تفاوت دارد و نشان‌دهنده جایگاه ویژه حضرت صدیقه کبری(سلام‌الله‌علیها) است.

ایشان با بیان اینکه این رفتار پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) صرفاً به دلیل نسبت دختری حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) با پیامبر نبود، تصریح کردند: این جایگاه، برخاسته از کمالات علمی آن حضرت، معنویت آن حضرت، عالم بودن آن حضرت، مستجاب الدعوه بودن آن حضرت است.

معظم‌له در ادامه به ماجرای نزول جبرئیل بر حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) اشاره کردند و اظهار داشتند: بر اساس روایاتی که در کتاب اصول کافی کلینی وجود دارد، پس از رحلت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، جبرئیل مکرر خدمت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) می آمد و اسرار عالم، حقایق جهان و اخبار گذشته و آینده را برای آن حضرت بیان می‌کرد و حضرت نیز این مطالب را به امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) منتقل می‌کردند و ایشان آنها را ثبت و ضبط می کردند.[1]

آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی با تأکید بر اینکه چنین مقامی از ابعاد مهم شخصیت علمی و معنوی حضرت صدیقه کبری(سلام‌الله‌علیها) است، خاطرنشان کردند: مسئله ظلم بر آن حضرت، ماجرای فدک و حوادث مربوط به خانه ایشان، هرچند از مسائل مهم تاریخ اسلام است، اما نباید موجب شود که سایر ابعاد عظمت این بانوی بزرگ اسلام مورد غفلت قرار گیرد. عظمت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در مقام علمی، معنوی و معارف بلندی است که از ایشان به یادگار مانده است.

ایشان با اشاره به ضرورت تبیین معارف حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در ایام فاطمیه، خطاب به عالمان و حوزویان بیان داشتند: در این ایام باید کلمات علمی و خطبه‌های نورانی حضرت برای مردم تبیین شود تا جامعه بداند که شخصیت حضرت صدیقه کبری(سلام‌الله‌علیها) تنها به مظلومیت و مسئله فدک، محدود نیست، بلکه آن حضرت از مقامی عظیم در علم و معنویت برخوردار بودند.

مقام حضرت زهرا(سلام الله علیها) در واقعه مباهله

معظم‌له در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به واقعه مباهله و حضور حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در کنار پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) و امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام)، به تبیین عظمت آیه مباهله پرداختند و اظهار داشتند: در آیه ۶۱ سوره مبارکه آل‌عمران آمده است: «ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ»؛ این آیه از مقام و جایگاه ویژه کسانی حکایت دارد که پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) آنان را برای مباهله با نصارا (مسیحیان نجران) همراه خود آوردند.

ایشان با اشاره به معنای واژه «مباهله» بیان داشتند: «بهال» یک دعا و نفرین و یا درخواست معمولی نیست، بلکه حالتی از تضرع و ناله عمیق و برخاسته از تمام وجود است که در پیشگاه خداوند در دفاع از حق و برای حفظ دین الهی داشتند.

آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی با تأکید بر تفاوت میان درخواست عذاب از خداوند و مقام ویژه‌ای که در آیه مباهله برای پیامبر و همراهان ایشان ترسیم شده است، اظهار داشتند: گاهی پیامبران از خداوند می‌خواهند که مخالفان حق را عذاب کند و خداوند نیز این دعا را مستجاب می کند، اما در آیه مباهله تعبیر این است که خود ما لعنت خدا را بر دروغگویان قرار می‌دهیم؛ « نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ». ما این کار را می کنیم، ما عذاب را که لعنت خدا هست را می فرستیم، البته به اذن الله! و بین این دو خیلی فرق است، این تعبیر نشان‌دهنده جایگاه و مقام ویژه کسانی است که در این واقعه حضور داشتند.

​​​​​​​معظم‌له در تبیین این تفاوت اظهار داشتند: یک وقت چیزی در خزانه غیب الهی وجود دارد و خداوند خودش آن را به پیامبرش عطا می‌کند، اما یک وقت کلید این خزانه غیب را در اختیار کسانی قرار می دهد تا خودشان از آن بهره بگیرند؛ این دو مقام با یکدیگر خیلی تفاوت دارد. در واقعه مباهله، حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در کنار پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) و امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) حضور داشتند و این خود بیانگر عظمت مقام آن حضرت است.

​​​​​​​ایشان در پایان با تأکید مجدد بر ضرورت معرفی ابعاد معرفتی و علمی حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها)، ابراز امیدواری کردند که جامعه اسلامی، علما و حوزویان، دانشگاهیان، مسئولان و آحاد ملت از دعای آن بانوی بزرگوار بهره‌مند شوند و نظام اسلامی و همه خدمتگزاران و شب‌زنده‌داران میدان، مشمول عنایت و دعای حضرت صدیقه کبری(سلام‌الله‌علیها) قرار گیرند.

ــــــــــ

[1]. وَ كَانَ جَبْرَئِيلُ ع يَأْتِيهَا... الكافي- ط الاسلامية جلد : 1صفحه  241 ​​​​​​