مراسم سوگواری شب شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها با سخنرانی استاد مرتضی جوادی آملی در هیئت صاحب الامر اتحادیه کانون های ایمان و امید در حسینیه شهید همت تهران برگزار گردید.
استاد مرتضی جوادی آملی، در سخنانی با اشاره به ضرورت شناخت ابعاد شخصیتی و جایگاه آن حضرت در نظام اسلامی، اظهار داشت: ایام فاطمیه فرصتی برای شناخت مقام والای حضرت زهرا(س)، آشنایی با مظلومیت آن حضرت و تعمیق محبت و ارادت نسبت به ساحت مقدس ایشان است.
محوریت حضرت زهرا(س) در حدیث کسا
ایشان با اشاره به حدیث شریف کسا و جایگاه محوری حضرت فاطمه زهرا(س) در این حدیث بیان داشت: هنگامی که جبرئیل امین از خداوند درباره اصحاب کسا سؤال کرد، خداوند در معرفی آنان فرمود: «هُمْ فَاطِمَةُ وَأَبُوهَا وَبَعْلُهَا وَبَنُوهَا»؛ یعنی فاطمه و پدرش و همسرش و فرزندانش. در این تعبیر، حضرت زهرا(س) به‌عنوان نقطه کانونی و محور معرفی اصحاب کسا قرار گرفته است.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: در این حدیث، محور معرفی اهل‌بیت(ع) حضرت فاطمه زهرا(س) است و این حقیقت نشان‌دهنده جایگاه ویژه آن حضرت در منظومه معارف اهل‌بیت(ع) است.
ایشان تأکید کرد: اگر حیات، سیره، اخلاق، معرفت و تعالیم این خاندان در جامعه حاکم شود، آن جامعه به رستگاری و سعادت خواهد رسید. جامعه‌ای که زندگی خود را بر محور حضرت زهرا(س)، پیامبر اکرم(ص)، امیرمؤمنان(ع) و امام حسن و امام حسین(ع) سامان دهد، جامعه‌ای موفق و رستگار خواهد بود.
حضرت زهرا(س) عطیه الهی و حقیقت کوثر است
حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به سوره مبارکه کوثر اظهار داشت: خداوند متعال برخی از حقایق بزرگ را در قالب سوره‌ای مستقل معرفی کرده است؛ چنان‌که سوره قدر درباره عظمت شب قدر و سوره توحید درباره حقیقت توحید و صفات الهی است. سوره کوثر نیز بیانگر شأن و جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) و آثار وجودی آن حضرت در نظام هستی است.
ایشان بیان داشت: نخستین حقیقتی که سوره کوثر بیان شده، آن است که حضرت زهرا(س) عطیه الهی است. این بانوی بزرگوار صرفاً یک دختر یا بانوی بافضیلت نیست، بلکه حقیقتی است که خداوند از او با عنوان «کوثر» یاد کرده است.
این استاد حوزه و دانشگاه با تبیین تفاوت مفهوم حکمت و کوثر افزود: خداوند در قرآن از حکمت با عنوان «خیر کثیر» یاد می‌کند، اما حضرت زهرا(س) را کوثر معرفی کرده است؛ حقیقتی که خیر و برکت آن پایان‌پذیر نیست و شناخت ابعاد وجودی آن نیازمند معرفتی عمیق‌تر است.
ایشان خاطرنشان کرد: حقیقت وجودی حضرت زهرا(س) را نمی‌توان تنها با معیارهای متعارف علمی و انسانی سنجید؛ زیرا جایگاه آن حضرت فراتر از مراتب معمول دانش و فضیلت است و معرفت نسبت به این حقیقت، نیازمند شناخت مقام معنوی و الهی اهل‌بیت(ع) است.
اخلاق کریمانه؛ جلوه‌ای از مکتب اهل‌بیت(ع)
استاد مرتضی جوادی آملی در ادامه، با اشاره به جایگاه اخلاق کریمانه در مکتب اهل‌بیت(ع) بیان داشت: قرآن کریم در آموزه‌ای بلند، انسان را به مقابله با بدی از بهترین راه فرا می‌خواند و می‌فرماید: «ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ». این دستور، مرتبه‌ای فراتر از اخلاق نیکو است و انسان را به قله مکارم اخلاق دعوت می‌کند.
ایشان افزود: اخلاق کریمانه آن است که انسان در برابر بدی دیگران، نه‌تنها پاسخ منفی ندهد، بلکه بهترین و کریمانه‌ترین رفتار ممکن را در پیش گیرد. این همان حقیقتی است که پیامبر اکرم(ص) برای تحقق آن مبعوث شد و اهل‌بیت(ع) تجسم عینی آن بودند.
ایشان با اشاره به عظمت شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) تأکید کرد: شناخت آن حضرت نباید تنها به بیان فضائل و برگزاری مجالس بزرگداشت محدود شود، بلکه باید حقیقت اخلاقی، معرفتی و اجتماعی سیره ایشان در جامعه شناخته و عملی شود.
حضرت زهرا(س) شخصیتی آگاه به تمام ابعاد رسالت و مسائل جامعه بود
حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی با اشاره به احترام ویژه پیامبر اکرم(ص) نسبت به حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار داشت: پیامبر گرامی اسلام هنگام ورود حضرت زهرا(س)، نه‌تنها به احترام ایشان برمی‌خاست، بلکه به استقبال آن حضرت می‌رفت. این رفتار صرفاً ناشی از محبت پدر به فرزند نبود، بلکه نشان‌دهنده شناخت پیامبر(ص) از مقام و حقیقت وجودی حضرت زهرا(س) بود.
ایشان افزود: حضرت فاطمه زهرا(س) با تمام ابعاد رسالت پیامبر اکرم(ص)، حوادث سیاسی و اجتماعی عصر نبوی و تحولات جامعه اسلامی آشنایی کامل داشت. آن حضرت شخصیتی نبود که تنها در محیط خانه حضور داشته باشد و اخبار جامعه را از دیگران دریافت کند، بلکه با آگاهی و بصیرت در متن تحولات اجتماعی و سیاسی حضور داشت.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به خطبه فدکیه تصریح کرد: عظمت علمی، سیاسی و اجتماعی حضرت زهرا(س) را می‌توان در خطبه فدکیه مشاهده کرد. آن حضرت با صلابت، استحکام و در عین حال لطافت بیان، در برابر شخصیت‌های برجسته جامعه اسلامی سخن گفت و با شناختی دقیق از گذشته و آینده امت اسلامی، نسبت به انحراف از مسیر رسالت هشدار داد.
ایشان خاطرنشان کرد: خطبه فدکیه تنها بیان یک مطالبه شخصی نبود، بلکه حضرت زهرا(س) در این خطبه از حقیقت رسالت، جایگاه ولایت و آینده جامعه اسلامی دفاع کرد و مسئولیت مسلمانان را در برابر سرنوشت امت یادآور شد.
هشدار حضرت زهرا(س) تنها متوجه حاکمان نبود؛ مهاجران و انصار نیز مخاطب بودند
استاد مرتضی جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت بازخوانی اجتماعی و سیاسی خطبه‌های حضرت زهرا(س) اظهار داشت: در بررسی مواضع حضرت فاطمه زهرا(س)، معمولاً توجه اصلی به اعتراض آن حضرت نسبت به حاکمان وقت معطوف می‌شود؛ در حالی که بخش مهم دیگری از سخنان ایشان، خطاب به مهاجران و انصار و ناظر به مسئولیت آنان در برابر حوادث جامعه اسلامی است.
ایشان بیان داشت: حضرت زهرا(س) در کنار اعتراض به رفتار حاکمان، مهاجران و انصار را نیز مورد خطاب قرار داد و از آنان پرسید چرا در برابر انحرافات سکوت کرده‌اند و چرا از مسئولیت خود در دفاع از حق و استمرار رسالت پیامبر اکرم(ص) فاصله گرفته‌اند.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: حضرت زهرا(س) در سخنان خود با زنان مهاجر و انصار نیز از کوتاهی و سستی همسران آنان انتقاد کرد و نسبت به پیامدهای بی‌تفاوتی در برابر مسائل جامعه هشدار داد.
ایشان تأکید کرد: پیام مهم این مواضع آن است که وجود ظلم و انحراف در جامعه، مسئولیت مؤمنان و پیروان حق را از میان نمی‌برد. آنچه می‌تواند مانع غلبه جریان‌های انحرافی شود، بیداری، استقامت و حضور آگاهانه کسانی است که به قرآن، پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) ایمان دارند.
بیداری و حضور مردم، عامل حفظ جامعه در برابر تهدیدها است
حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی با تطبیق این آموزه تاریخی بر شرایط امروز جامعه اسلامی بیان داشت: هشدارهای حضرت زهرا(س) درباره مسئولیت اجتماعی مؤمنان، محدود به صدر اسلام نیست و امروز نیز می‌تواند راهنمای جامعه اسلامی باشد.
ایشان با اشاره به نقش حضور و هوشیاری مردم در حفظ جامعه اظهار داشت: آنچه مانع تحقق اهداف دشمنان می‌شود، بیداری و استقامت مردمی است که در برابر تهدیدها و دشواری‌ها از مسئولیت خود دست نمی‌کشند.
ایشان همچنین با اشاره به نقش جوانان، دانشگاهیان و فعالان عرصه علم و فناوری در شرایط دشوار کشور، از حضور و تلاش آنان قدردانی کرد و این مشارکت را جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانست.
این استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: جامعه اسلامی زمانی می‌تواند در برابر تهدیدها استوار بماند که مردم نسبت به سرنوشت خود حساس باشند و با آگاهی، همبستگی و استقامت از ارزش‌ها و آرمان‌های خود پاسداری کنند.
خشم حضرت زهرا(س) دفاع از حقیقت دین بود، نه یک ناراحتی شخصی
حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به جایگاه رضایت و غضب حضرت فاطمه زهرا(س) در معارف اسلامی اظهار داشت: غضب حضرت زهرا(س) را نباید یک ناراحتی شخصی یا واکنشی ناشی از مسائل فردی دانست؛ زیرا مواضع آن حضرت ریشه در دفاع از حقیقت دین و صیانت از مسیر رسالت پیامبر اکرم(ص) داشت.
ایشان افزود: حضرت زهرا(س) حقیقت کوثر و مظهر خیر الهی است و نارضایتی آن حضرت از حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، دارای پیام و دلالتی فراتر از یک اختلاف شخصی و تاریخی است.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به احتجاجات حضرت زهرا(س) و دفاع آن حضرت از حقوق اهل‌بیت(ع) بیان داشت: مواضع حضرت فاطمه زهرا(س) در برابر حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، برای همه نسل‌ها پیام‌آور ضرورت شناخت حق، دفاع از حقیقت و پرهیز از سکوت در برابر انحراف است.
ایشان در پایان ابراز امیدواری کرد که جامعه اسلامی بیش از پیش با معارف، سیره، اخلاق و سخنان حضرت زهرا(س) آشنا شود و آموزه‌های آن حضرت در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان تحقق یابد.